قنات زارچ

قدیمی‌ترین و طولانی‌ترین قنات جهان به نام «قنات زارچ» در استان یزد واقع شده است. طول این قنات 100 کیلومتر و تعداد چاه‌های آن 2115 حلقه می‌باشد. قدمت این قنات بیش از 3 هزار سال است.تعدادی از میله‌های این قنات در محل مسجد جامع یزد واقع شده که نشان می‌دهد قبل از ورود اسلام نیز این قنات وجود داشته است و مسجد جامع در حریم قنات ساخته شده است. این میله‌ها برای پر کردن آب انبار وسیع زیر مسجد بوده است تا نمازگزاران بتوانند از طریق پایاب برای وضو گرفتن از آب قنات استفاده کنند. این پایاب هنوز هم قابل استفاده است.

یکی از ویژگی‌های جالب قنات، مقطع مربعی آن است. دیگر قنات‌ها مقطعی بیضوی یا دایره‌وار دارند. این ویژگی نشان می‌دهد که قدمت این قنات به زمان زرتشتیان برمی‌گردد. تا نیم قرن پیش نیز آبدهی قنات زارچ بیش از 150 لیتر در ثانیه بود اما به دلیل حفر بی رویه‌ی چاه‌های عمیق و نیمه عمیق در حریم آب قنات، آبدهی آن به شدت کاهش یافته است.

مظهر این قنات در شهر زارچ واقع شده و دارای سه شاخه یا تونل زیر زمینی جدا از هم است که تونل‌های آن؛ شیرین، شور و ابراهیم خویدکی نام دارد. البته دو شاخه‌‌ی شيرين و ابراهيم خويدكی، شاخه‌های خشك شده قنات زارچ هستند و هم‌ اكنون تنها شاخه شور به طول 72 كيلومتر آبدهی دارد كه آبدهی اين شاخه در بالا‌دست قنات 60 ليتر در ثانيه بوده اما در مظهر قنات 28 ليتر در ثانيه است.

اطلاعات مدیریت

ابراهیم کاظم نژند

تلفن :03536219090

e[dot]kazemnajand[at]gmail[dot]com